Pháp Chân Thật - Kim Cang Thừa


GAMPOPA

OSHO

Trungpa

NAROPA

Mahamudra

Kalachakra

Kalachakra II

GiáoLư DaKini

Giáo Lư Bardo

Bồ Tát Hạnh

Tâm Ánh Sáng

TánhGiácLộToànThân

Trí Huệ ThẩmThấu

Con Mắt Băo

Sùng Kính Thầy

Các Vị Chân Sư 

Phô Diễn Tự Tánh

Nh́n Bạn Như Là

Bài Học Yêu Thương

ChuKỳ Ngày-Đêm

Mỗi Ngày

Nói Về Tỉnh Thức

Nỗi Sợ Hăi Căn Để

Những Chữ Vàng

Thực Hành Thế Nào

Tâm Vượt Khỏi
Tử Thần

Thượng Đế
Tại Đây

Giải Thoát
Tự
Nhiên

PHẬT TÂM

Hoang Sơ
Bừng Tỉnh

Dhammapada

Trung Đạo

Nhẹ Nhàng Hướng Về Sự Tỉnh Thức

Những PhụNữ
Trí Huệ

Một Phút Hài Hước

Một Phút Minh Triết

Tử Thư Tây Tạng

Đại Tâm Thức Nghĩ Ngơi

Lối vào Thực Tại

Con Đường TỉnhThức

Chod Mahamudra

Kho Tàng Tâm

Như Một Chúc Thư

Viên Ngọc Như Ư

Luyện Tâm 7 Điểm

Đại Toàn Thiện

Những lời Khai Thị

Lời chân Lư

m Trượng Phu

Sự Tỉnh Thức

Như Một Giấc Mộng

Như Trời - Như Biển

Con Đường Tỉnh Lặng

 Góp Nhặt

Ḷng Bi Bao La

Nghi thức

MOTHER THÉRÉSA

HERUKA VAJRASATTVA

Kim Cang Giới

KỳNguyệnHươngLinh

Cây Giác Ngộ *

Thực Hành
PHẬT PHÁP

 Thơ Văn Mây Trắng

PHẬT GIÁO *

Truyện Ngắn Trên Mạng *

Mục Tham Khảo


Mục Tản Mạn *


Link Liên kết
Thai Cực Quyền


Ḥm Thư Lưu Trữ


Dấu * chỉ đề tài mới & đang

 

 

    Padmasham  
 
 

RỘNG NHƯ TRỜI
SÂU NHƯ BIỂN
Kuru  Rinpoche  Tenzin  Gyatsen

 
 
 

   

BỒ  ĐỀ   TÂM  CA
Ngọc Đăng
THI TỤNG CA NGỢI BỒ  ĐỀ  TÂM

1-.
Chiêm bái với niềm tin bất biến ,
Hướng về chư Phật cùng Pháp hiển .
Đến chư Tăng đoàn giới phụng hành ,
Con quy y xin chứng ḷng thành .

2-.
Đấng Pháp vương ra đời cứu độ ,
Kể từ buổi trăng tṛn hiển lộ .
Bồ Đề Tâm bậc thiên nhân sư ,
Thoát luân sanh phiền năo giải trừ .

3-.
Sá chi món điểm tô hoa mỹ ,
Khá cầu kỳ nhưng vô nghĩa lư .
Sao so b́ diệu ngử chân ngôn ,
Bảo châu như ư tuyệt vời hơn .

4-.
Ai là kẻ Minh Tâm bất trá ,
Nhận ngay ra Pháp siêu Phật quả .
Vững vàng dù biện giải tam phân (1) ,
Khinh an ngự , hồ sen Nga vương lướt .

5-.
Ai chẳng muốn trọn đời nương ẩn ,
Cùng Phật đà thế gian vô tận .
Đấng viên dung bát chánh (2) nhiệm mầu ,
Vượt tư ngh́ , viên măn thâm sâu .

6-.
Ai chẳng muốn quy y Pháp bảo ,
Hạnh nhị đế sáng cao tuyệt hảo .
Bát thượng đẳng tánh (3) thật rơ rành ,
Như bất kiến , bất nhị , thiện lành .

7-.
Ai chẳng cậy nương đoàn Tăng lữ ,
Bát thành tựu (4) giải thoát tự thân .
Nội thiền tỉnh giác thấu chân nguyên .
Ĺa vô minh , thấp hèn , triền phược .

8-.
Thần nhạc , nàng thơ (5) nơi cổ trụ ,
Cũng khó t́m ra Bồ Đề thụ .
Đáp ứng trọn nguyện vọng thế gian ,
Trên  đất Từ cơi Thiện an nền tảng .

9-.
Mọi ước mong giúp kẽ nguy nàn ,
Của mẹ , cha , hiền giả , thiên nhân .
Làm sao rộng đến cùng sanh chúng ,
Ngoài thực hành Bồ Đề Tâm tối thượng .

10-
Sen vàng giữa muôn loài hoa quư ,
Tâm Bồ Đề vượt ngoài thiện ư .
Mang đến ngay hạnh phúc vô biên ,
Cho thực hành đă quyết tinh chuyên .

11-.
Mọi tri kiến đến từ Thiền Tịnh (6) ,
Duyên khởi chỉ Bồ Đề Tâm tỉnh .
Người muốn ĺa thoát cảnh luân sanh ,
Phải tinh tấn tŕ niệm thiền hành .

12-.
Người cầu vọng Pháp sâu diệu độ ,
Duyên khởi chỉ Bồ Đề Tâm tỉnh .
Người muốn ly thoát cảnh luân sanh ,
Phải tinh tấn tŕ niệm Thiền Hành .

13-.
Bồ Đề thụ khai hoa mấy độ ,
Chỉ đến khi hành Thiền đốn ngộ .
Pháp vũ đến từ cát tường vân ,
Tích dưỡng từ nhân căn hành thiện .

14-.
Chánh biến tri giữa hàng tri thức ,
Như ư châu trong bảo ngọc kho .
Thiên lư mă vượt dậm đường thô ,
Bồ Đề Tâm thoát ṿng tư niệm .

15-.
Nhật , nguyệt , đăng cùng với sấm kinh ,
Đều sáng chói nào thấu vô minh .
Bồ Đề Tâm được khen vang dội ,
Tận diệt mê mờ hàng nhân giới .

16-.
Bao niềm vui hạnh lạc an khương ,
Cho đàn con của đấng thắng vương (8) .
Như ư châu làm sao thể sánh ,
Bồ Đề Tâm món quà siêu việt .

17-.
Đại thảo một đời trái đơm qua ,
Lẽ náo thêm lượt tượbg quả ra .
Nhưng khi kết nụ , vun bồi đức ,
Bồ Đề Tâm hoa khai khôn dứt .

18-.
Cây thiêng Părijătaka (9) ,
Chỉ cần ước , việc sẽ hiện ra .
Bồ Đề Tâm cũng có tánh diệu ,
Chúng sanh ca ngợi , nguyện thành tựu .

19-.
Cây cành lá hoa trái trĩu sai ,
Đều cậy nhờ chút đất lành thay .
Thiện duyên của NiếtBàn - Nhân Quả ,
Tuỳ thuộc về Bồ Đề Tâm khả .

20-.
Thánh nhân dạy Pháp cần thông nhuệ ,
Cho đến khi tựu thành Thiền Tuệ .
Bồ Đề Tâm chính đất năy mầm ,
Muôn lợi lạc hạnh phúc thậm thâm .

21-.
Diệu Bồ Đề Tâm vốn nguyện lành ,
Thanh tẩy mọi lầm lỗi chúng sanh .
Vô vàn phẩm tốt gieo trọn đủ ,
Trong hàng tuyệt hảo vượt hàng đầu .

22-.
Cầu cho tha lợi - Bồ Đề Tâm ,
Cầu được Thiện duyên - Bồ Đề Tâm .
Cầu chánh Tín Niệm - Bồ Đề Tâm ,
Cầu ứng Linh c
ảm - Bồ Đề Tâm .

23-.
Kẻ muốn giúp chúng sanh ḥa điệu ,
Tư duy bằng cảm xúc thương hiểu .
Sẽ mang lợi lạc cho người ,
Tâm Bồ Đề phát khởi rạng ngời .

24-.
Trăng thanh dịu khuây khỏa lo sầu ,
Vầng Thái dương toả rạng đêm thâu .
Trước Bồ Đề Tâm cũng không sánh kịp ,
Tẩy sạch mọi trược trần căn kiếp .

25-.
Bồ Đề Tâm là thanh nguyệt trí ,
Bồ Đề Tâm là thái dương trí .
Bồ Đề Tâm là ngọc châu trí ,
Bồ Đề Tâm là cam lộ trí .

26-.
Cầu tự độ , Bồ đề Tâm khởi ,
Cầu độ tha Bồ Đề Tâm khởi .
Cầu hộ pháp , Bồ Đề Tâm khởi ,
Cầu diệu đạo , Bồ Đề Tâm khởi .

27-.
Bồ đề Tâm , đại giác viên thành ,
Là nước báu tẩy sạch ác hành .
Là tay thiêng ôm trọn thiện hảo ,
Là roi quư thúc vào Pháp bảo .

28-.
Trăm ánh dương Bồ Đề Tâm cảnh ,
Không măn khai liên hoa trăm cánh .
Không úa tàn trắng xóa thủy tiên (10) .
Không cạn vơi nước đầm an nhiên .
29-.
Từ đây đến lúc viên Giác Ngộ ,
Nguyện cầu Pháp Chủ Tam Bảo độ .
Tâm Bồ Đề quyết chẳng ĺa xa ,
Xin phước báu , xin ân độ tha .

30-.
Lữ khách ră rời v́ nắng gắt ,
Mừng nào hơn bóng cây xanh ngắt .
Nhọc nhằn cất bước nặng cuộc đời ,
Vui khôn tả Bồ Đề Tâm khơi .

31-.
Bồ Đề Tâm là viên bảo châu ,
Không biện phân nghèo khó sang giàu .
Không chia xa dại khờ , trí giả .
Phúc lạc chẳng thấp cao đồng cả .

32-.
Bồ Đề Tâm , Phật gieo hạt giống ,
Cấy thiện niệm , khuyến lành , diệt vọng .
Bất phân lục đạo chúng khổ nào ,
Thời , cảnh , chỗ , đều chỉ hư bào .

33-.
Triễn dưỡng tinh thần lúc hư hao ,
Diệt kiêu mạn khi quá vươn cao .
Không chi sánh kịp trong đời khổ ,
Bồ Đề Tâm hơn bạn bảo hộ .

34-.
Bao lợi lạc cho dù hiển hiện ,
Hàm chứa trong Thiền na , hành thiện .
Có đáng chi ,tầy một sợi tơ ,
Bồ Đề Tâm diệu dù mộng mơ .

35-.
Vàng ṛng cũng không sao biến đổi ,
Hệ lụy sang giàu cùng nghèo đói .
Bồ Đề Tâm tối hảo sắc hương ,
Khiến bao vị trần hóa thô thường .

36-.
Tối thắng tri tức Bồ Đề Tâm ,
Tố thắng học tức Bồ Đề Tâm .
Tối thắng hành tức Bồ Đề Tâm ,
Tối thắng thiền tức Bồ Đề Tâm .

37-.
Như sông nhỏ đổ vào biển sâu,
Rồi biển rộng lại hoá mây cao .
Mây che mưa mát nơi cằn cỗi ,
Bồ đề tâm điểm tô nhân giới .

38-.
Mỏ châu báu,ḅ thần ước ngưỡng,
Kẻ tu học đường xa tạm dưỡng .
Tuyệt vời hơn dược thảo tối cần ,
Bồ đề tâm chính thị hồng ân .

39-.
Nếu muốn dễ thực hành tŕnh tự ,
Tri thức về thiền na các thứ .
C̣n pháp nào có thể vượt ngang ,
Tâm bồ đề của con Thắng vương .

40-.
Nguyệt ái bồ đề tâm chứa chan ,
Thu ngọn triều từ biển lạc an .
Của vị tha và bao  thiện niệm ,
Khiến đêm trăng mây e thẹn .
41-.
Bồ đề tâm dùng như tuệ kiếm
Cắt ĺa bao năo phiền vọng niệm
Bảo khí ban cho để pḥng thân
Ngừa cảnh xa tà niệm bất phân.

42-.
Không kiêu mạn khi nhiều may mắn ,
Không trầm luân lúc tràn nguy khẩn .
Không ǵ lung lạc được tâm minh ,
Bồ đề tâm vốn vàng ṛng toàn tinh .

43-.
Đại hỏa Bồ đề tâm soi dọi ,
Thiêu sạch bao củi mùa hư hoại .
Của ba loại phiền năo nhiễu nhương ,
Nào phải lửa nung đốt tầm thường .

44-.
Nếu hỏi đến âm thanh ngọt dịu ,
Nhất thế gian, ai người rộng hiểu .
T́m đâu ra tiết tấu nào bằng ,
Ngử âm
Bồ đề tâm phi thường .

45-.
Ai từng nếm bồ đề tâm vị ,
Ḷng c̣n thiết món ăn ǵ nhỉ .
Mía ngọt ngào ,d́u dịu sữa thơm ,
Cây trái chín , mật đẫm nhụy tươm .

46-.
Muốn thoát nẻo trần nên thụ bảo ,
Bồ đề đường đến miền tối hảo .
Vô dư Niết bàn(11),dứt trược phiền ,
Không trần tục cũng chẳng hư huyền .

47.
Kê-ta-ka (12) và c̣n lắm thức ,
Lọc bụi bậm thấm sâu trong nước .
Khó ǵ t́m hơn bồ đề tâm ,
Thanh tẩy mọi nhơ uế trược trầm .

48-.
Bồ đề tâm, mẹ hiền từ ái ,
Ghi ân nghĩa,đáp t́nh cảm khái .
Ḷng từ bi , thiện ư (13) vô biên ,
Nguồn vui tặng ta , người miên viễn .

49-.
Vị trí tăng tŕ hành giới thiện ,
Dù đạt thành kiến tri biệt biện .
Nếu chưa phát bồ đề tâm thành ,
Mấy ai cảm kích chí tu hành .

50-.
Bồ đề tâm diệt ác đạo ,
Bồ đề tâm diệt trừ khổ năo .
Bồ đề tâm hoá giải hăi hùng ,
Bồ đề tâm ngăn cản hiểm hung .

51-.
Nương cậy đâu ngoài bồ đề tâm ,
Dũng mănh sao hơn bồ đề tâm .
Tín hạnh chi qua bồ đề tâm ,
Thanh tịnh nào vượt bồ đề tâm .

52-.
Nếu Bồ đề tâm là động năng ,
Làm điều ǵ cũng tạo thiện căn .
Rễ cây thuốc chữa lành bệnh hoạn ,
Trỗ măng non dược tính nào cạn .

53-.
Với bồ đề ,quả vịu trân bảo (14) ,
Với bồ đề, thiện hành tối hảo(15) .
Thế nên tích bồ đề tâm duyên ,
Lời vàng chư phật thánh lưu truyền .

54-.
Thường nhân cũng gọi là
Bồ tát ” ,
Một khi bồ đề tâm đại phát .
Trở thành ngay bật cúng dường ,
Thần và nhân tán thán tỏ tường .

55-.
Bồ đề tânm viên dung một diện ,
Khi đói khát lạnh đau hiển hiện .
Bởi hy sinh cứu giúp tha nhân ,
Không trầm thống mà lại thăng tấn .

56-.
Bồ đề tâm nếu không khởi dấy ,
Niết bàn sao lần cho đến đấy .
Bằng không t́m ra lối Niết bàn ,
Xích đôi (16) đành chịu trói chớ than .

57-.
Thánh vương (17) nào ngự chốn hạ biên ,
Bồ đề chẳng trụ tâm không hiền .
Muốn phát bồ đề cần thanh lọc ,
Ḍng niệm khởi tứ ngăn chướng lực (18) .

58-.
Nếu lập ngai vàng cho thánh vương ,
Phải chọn nơi vinh hiển huy hoàng .
Bồ tâm nảy mầm bám rễ ,
Vào tâm đầy thiện niệm vi tế .

59-.
Bồ đề tâm giải trừ loạn động ,
Vững tâm nên định lực trầm trọng .
Bồ đề tâm cấu thành tuệ trí ,
Khinh an với bồ đề diệu lư .

60-.
Trong mộng tưởng, tha nhân vô ích ,
Vị kỷ tâm ngập tràn chủ đích .
Lạ ḱa sao biết lạ cho người ,
Bồ đề khởi thấy ngay tuyệt vời .

61-.
Bồ đề tâm vững làm nền móng ,
Cho bồ tát lập hành khai phóng .
Chẳng khác nền đất chắc hoa màu ,
Cây xanh lá đầy tàng mọc sâu .

62-.
Với bồ đề tâm ngă tha bất dị ,
Với bồ đề tâm tha ngă hoán vị .
Với bồ đề tâm khinh ngă trọng tha ,
Với bồ đề tâm viên dung nhị hoà .

63-.
Không bồ đề tâm thật vô bổ ,
Thực hành chi cũng không giác ngộ .
Thiếu sức sống phát động tiềm tàng ,
Tuyệt cùng sinh cơ các giác năng .
64-.
Với bồ đề tâm , ngựi chẳng hành ,
V́ chiếm , lợi , hoặc đua tranh .
Dù cũng có khi được các loại ,
Như vàng ṛng, người không biến hoại .

65-.
Nếu đến Phật cũng không viên măn ,
Tối thượng bồ đề tâm quán pháp .
Tất chư phật Độc giác , Thanh văn ,
Và Thánh giả sao được thành toàn .

66-.
Vầng dương giữa bầu trời là mắt ,
Của kẻ phàm dưới trần quay quắt .
Bồ đề tâm nhắn nhủ trên cao ,
Việc phải làm,điều chớ tham cầu .

67-.
Mật ngọt ươm vàng hương sen đượm ,
Niềm vui lớn của đàn ong bướm .
Thuyết mầu phát khởi bồ đề tâm ,
Đại lạc tuyệt vời người mong tầm .

68-.
Dù nỗ lực ,thi hào phí sức ,
Khôn t́m ẩn dụ bồ đề thức .
Bồ đề tâm thách đố thế nhân ,
Tận dụng h́nh ảnh tương tự gần .

69-.
Đại bồ tát nào chẳng khác chi ,
Một nhiệm mầu của chánh biến tri .
Siêu việt hơn một bồ tát nguyện ,
Làm xe lớn đưa người trung chuyển (19) .

70-.
Thuyền tốt dưa người sang bến lạ.
Kim lành khâu vá y trang nhă.
Ngựa hay chở kẽ muốn t́m vào.
Bồ đề tâm chuyển quả tối cao .

71-.
Kháng dược như xấu , nghèo , đại loại ,
Không đủ xoá tan ái nhiễm hoại .
Đệ nhất kháng tố bồ đề tâm ,
Chiến thắng trọn mọi thứ mê lầm .

72-.
Bồ đề tâm thanh tịnh ư ta ,
Bồ đề tâm thanhtịnh ư tha .
Với bồ đề tâm ta trọng chúng ,
Với bồ đề tâm ta như chúng .

73-.
Vầng dương xua tan bóng đêm dài ,
Aùnh nguyệt khây khoa nỗi quan hoài .
Bảo châu như ư thoả nguyện hạnh ,
Bồ đề viên măn mọi cứu cánh .

74-.
Dị bảo có tên minh triết châu ,
Biến sắt ra vàng dễ không đâu .
Bồ đề tâm chuyển thân uế trược ,
Thành kim thân phật tràn chân phước .

75-.
Thực hành của bậc toàn chân thiện ,
Tâm quảng đại ,và đáng tôn hiển .
Trí sắc như ngọn cỏ Ku-sa ,
Trọn trong bồ đề tâm cao xa .

76-.
Lắm khi tiệm tiến, lúc hiện tiền ,
Bồ đề tâm nối kết chúng duyên .
Tràn đầy chất ngất không gian phủ ,
Hạnh phúc trong tay và vĩnh cửu .

77-.
Tâm bồ đề nhanh như sấm chớp ,
Đáy khôn ḍ biển sâu ngời ngợp .
Biên bờ cao vút tận không trung ,
Vững chắc hơn đỉnh núi điệp trùng .

78-.
Vầng dương vạch lối bầu khí quyển ,
Mănh tượng dẩn đường ven chân biển .
Trí giả lập danh với lời lành ,
Bồ đề thẳng hướng đến tâm thành .

79-.
Đại thừa vốn bồ đề tâm chân ,
Vài điều quả và vài điều nhân (20) .
Bởi thế cho nên,theo kinh tập ,
Bồ đề tâm là đại thừa pháp .

80-.
Lời nói với bồ đề tâm thành ,
Tinh hoa lợi lạc đến chúng sanh .
Tiếng hót  loài chim quư diễm tuyệt ,
Lắng nghe ḷng lâng lâng thanh khiết .

81-.
Có lắm khi đời nhiều khảo đăo ,
Cho bậc hành Bồ tát thiện xăo .
Âu cũng là trợ lực phát tâm ,
Bồ đề rạng rỡ thoát luân trầm .

82-.
Bồ đề tâm, mẹ hiền biển cả ,
Dấu yêu khôn nguôi sao đền trả .
Bồ đề tâm phát đại từ bi ,
Trên đất lành hăy gieo thiện ư .

83-.
Kim cương dù vỡ mănh nhỏ nhoi ,
Vẫn mang tên gọi kim cương thôi .
Tương tự ,khi bồ đề tâm tự phát ,
Tia chớp cũng bồ đề nào khác .

84-.
Đồ tể rành về mật tử sanh ,
Thợ cưa nắm vững mật cây lành .
Bồ tát là bậc siêu tri kiến ,
Thành thục mật bồ đề tâm thiện .

85-.
Nếu là bậc bồ đề tâm túc ,
Mặc dù ngoại dạng không thu hút .
Thậm chí thiếu kém cả lợi danh ,
Chẳng sao , dù hạnh  khác không thành .

86-.
Kinh Bát Nhă dạy không sắc tướng ,
Tam thánh tri là duyên khởi thượng .
Cho thiền tông và sở kiến tri ,
Sắc tiên khởi tức tâm bồ đề .

87-.
Trí giả biết hành vô vụ lợi ,
Cho mọi chúng sanh cùng khắp lối .
Nơi chốn, thời gian, chẳng biện phân ,
Phát bồ đề tâm bởi thiện căn .

88-.
Trăng sáng đứng đầu giữ muôn sao ,
Tu di sừng sững vượt non cao .
Bồ đề tâm phát nơi người thiện ,
Rực sáng minh quang soi chúng kiến .

89-.
Quán bồ đề tâm khi sa đoạ ,
Quán bồ đề tâm lúc lo sợ .
Quán bồ đề tâm khi khổ nan ,
Quán bồ đề tâm lúc hân hoan .

90-.
Quán bồ đề tâm khi thiếu hùng ,
Quán bồ đề tâm lúc buông lung .
Quán bồ đề tâm khi lỗi đạo ,
Quán bồ đề tâm lúc tuyệt lộ .

91-.
Có ai lấy thước ướm trời xanh ,
Có ai dùng chén lượng biển lành .
Có ai biện biệt tâm nghiệp lực ,
Có ai tán thán bồ đề đức .

92-.
Vui nào bằng giữa hạn mưa tuôn ,
Vui nào bằng lúa chính đầy đồng.
Vui nào vượt bồ đề tâm khởi phát ,
Tâm chúng sanh hư không bát ngát .

93-.
Như vầng trăng giữa bầy sao sáng ,
Tâm bồ đề Đại thừa soi rạng .
Chư Bồ tát vượt hàng ngoại giáo ,
Và thanh văn cùng duyên giác đạo .

94-.
Tâm đoá sen, hương nhụy tinh anh ,
Tâm bồ tát, bồ đề tựu thành .
Hoa tâm lợi lạc đôi người thưởng ,
Phật tâm siêu độ toàn chúng sanh .

95-.
Nhờ nơi bồ đề tâm khai hiển ,
Bậc chí thánh độ tha lập nguyện .
Dẫn dắt đệ tử thành thục dần ,
Thanh lọc tinh độ (21) và giác thân .

96-.
Nền tảng bồ đề tâm tối thượng ,
Từ bi hỷ xả tứ vô lượng .
Phát khởi một khi nhân và duyên ,
Được huân tập và thực hành chuyên .

97-.
Tia mặt trời tạo niềm tin tưởng ,
Cho mắt ai muốn nh́n sắc tướng .
Bồ tát quán với bồ đề tâm ,
Thấy chúng sanh b́nh đẳng bất phân .

98-.
Bồ đề tâm ,hăy dùng khởi sự ,
Nghĩ điều ǵ, dùng như niệm lự .
Biện phân bằng ánh sáng tâm linh ,
Chiêm quáng với tâm quang tịnh minh .

99-.
Trang điểm với bồ đề tâm sáng ,
Ai lại c̣n niệm tà lai văng .
Cho dù người dục và cảnh khiến làm ,
Tự biết can ngăn kẻ ác tham .

100-.
Ai làm chủ được bồ đề tâm ,
Hết gieo ác nghiệp đoạ lỗi lầm .
Trân bảo vô giá và tối thượng ,
Kẻ trí nào thiếu ḷng tôn trọng .

101-.
Kẻ muốn theo hành pháp tâm linh ,
Của bồ tát , con thắng vương minh .
Tiên khởi phải tinh chuyên tự tạo ,
Bồ đề tâm, nền tảng thượng đạo .

102-.
Phật khởi sinh ra từ Bồ tát ,
Bồ tát do bồ đề tâm phát .
Thiện trí thức tất phải quán thông ,
Bồ đề tâm vi diệu phi thường .

103-.
Vết long xa thánh vương di chuyển ,
Mang theo các baỏ trân xuất hiện (22) .
Tất nhiên mọi hiển quư thiện lành ,
Theo bồ đề tâm sẽ tác thành .

104-.
Bồ đề tâm là linh diệu tinh hoa ,
Biển pháp nhũ của dấng Thích Ca .
Cho đến khi đạo mầu đắc hiển ,
Phải tinh chuyên, hành bất thối chuyển .

105-.
Có thể quất đ̣n roi vào gió ,
Có thể chiên đàn hơi ấm tơa .
Có thể ánh quang hoá bóng đêm ,
Không thể có giả bồ đề tâm .

106-.
Phải hành tŕ cực kỳ nghiêm nhặt ,
Khó đắc bồ đề tâm chân thật .
Nhưng dù phải trải a tăng kỳ,
Tối thiết là niềm tin bất di .

107-.
Bồ đề tâm sinh khởi bất phân ,
Trong quân , thương , tăng sĩ , thường dân .
Cả bốn hạng đều cần tri kiến ,
Bằng tôn kính với cùng đại tín .

108-.
Bồ đề tô điểm ḍng tâm trí ,
Thoát mê, ngung hại tha, tác kỷ .
Thêm năng lực tích tụ vô vàn ,
Công đức từ hành thiện, tâm an .

109-.
Chim xuân cất tiếng du dương hót ,
Niềm vui rộn bên tai ngây ngất .
Bồ đề tâm của con Thắng vương ,
Lợi lạc toàn sanh chúng phi thường .

110-.
Bồ đề tâm chí thành hồi hướng ,
Đạt giác ngộ chuyển quần sanh tướng .
Ngút hư không .Ai có thể so ,
Với bậc lập bản nguyện tối cao .

111-.
Bồ đề tâm mỡ siêu quần yến ,
Mời toàn chư nhân thiên tiêu khiển .
Thiết đủ thứ lạc thú trần gian ,
Lẫn giác ngộ thượng phẩm vĩnh an .

112-.
Dù phải bỏ của, thân, mạng sống ,
Cũng nên; bồ đề cần bảo trọng .
Tại sao? V́ có tối thắng tâm ,
Sẽ tri kiến được mọi sắc trần .

113-.
Nên kiên tŕ giữ nền Đại thặng ,
Bồ đề tâm, nghĩa chân, pháp tướng .
Các ẩn dụ và mọi tông môn ,
Kết thành phương tiện độ thế nhân .

114-.
Diệu mật bồ đề tâm chữa tuyệt ,
Bệnh trầm kha, bệnh nan khó biết,
Tất cả đến từ khổ ba thời (23) ,
Của ṿng vô tận diệt luân hồi .

115-.
Tinh tấn trong thất chi tu tập (24) ,
Từ cúng dường, mọi thứ kiến lập .
Như việc trồng cấy bồ đề tâm ,
Tưới nước, vun phân, hạt nảy mầm .

116-.
Xa ĺa ác niệm tác hịa người ,
Lấy độ tha như thể niềm vui .
Bất thối chuyển trong mọi t́nh huống ,
Vài đặc điểm bồ đề tâm thượng .

117-.
Bố thí , tŕ giới , tinh tấn , nhẫn ,
Và thiền định ,cho đến cùng tận .
Nhất thiết trí, Chánh giác đắc thành ,
Bồ đề tâm trợ lục độ hành .

118-.
Mọi niệm lành thế nhân tụ kết ,
Cũng không b́ một phần nào hết .
Của tâm bồ đề rực quang minh,
Cây thường sao so với cây linh .

119-.
Ḍng tâm khi nhuần thấm bồ đề ,
Niềm vui chợt ngộ lúc ĺa mê .
Niềm vui trong từng công đức ,
Và niềm vui vô uư tuyệt dứt .

120-.
Kiết bạn thiết với tâm bồ đề ,
Niềm tin vững tựa dăy sơn khê .
Ngại ǵ sóng gió cùng nguy khốn ,
Hổ không sợ tung hoành khắp chốn .

121-.
Chân bồ đề tâm thật vi diệu ,
Không c̣n độ sa chỉ thăng điệu .
Đạt đến tŕnh độ sở năng tri ,
Vạn pháp môn thiền tuệ tâm quy .

122-.
Kẻ muốn sen thiêng nở hoa thần ,
Hầu nếm mật thơm quư xuất trần (25) .
Cầu khẩn bồ đề tâm quang chiếu ,
Từ chư Phật cùng đàn con hiếu .

123-.
Rộng mênh mông như trời thanh khiết ,
Bồ đề tâm bao la tha thiết .
Sâu thăm thăm tựa đáy đại dương ,
Bồ đề tâm vời vời yêu thương .

124-.
Bồ đề tâm chuyển lay quả đất ,
Dù vững chắc và bao la nhất .
Thật khó hiểu nổi sức dị thường ,
Tương tự như bảo châu ư vương .

125-.
Minh triết bồ đề tâm tối thượng ,
Thiền quán bồ đề tâm thù thắng .
Năng hành bồ đề tâm tuyệt vời ,
Thành quả bồ đề tâm rạng ngời .

126-.
Sức mạnh ẩn chứa tâm bồ đề ,
Giúp người ẩn chứa tâm bồ đề .
Ĺa tội ẩn chứa tâm bồ đề ,
Hết sợ ẩn chứa tâm bồ đề .

127-.
Với bồ đề trong ḍng tâm thức ,
An lạc dù thiếu sót tài đức.
Khi người được như ư bảo châu ,
C̣n cần chi đến loại ngọc nào .

128-.
Trí giả đắc bồ đề, thượng phúc ,
Với kẽ rồ ,cũng thành thu hút .
Với thường nhân, chuyển hoá hơn người ,
Bồ đề tâm ban trọn niềm vui .

129-.
Bồ đề tâm rạng rỡ mặt hiền ,
Bồ đề tâm soi sáng mắt thiền .
Bồ đề dịu tâm êm giọng nói ,
Bồ đề tâm ung dung nghi thái .

130-.
Việc thiện lành xa tầm tay với ,
Không bồ đề tâm thật khó tới .
Không ḅ thần cho sữa ước mơ ,
Sao vẹn vẽn cứu cánh ước chờ .

131-.
Phúc bồ đề tâm vốn trọn lành ,
Lưu tồn măi như xích luân sanh .
Trao tặng không hề phân biệt đến ,
Chúng sanh b́nh đẳng vô bờ bến.

132-.
Thượng bồ đề tâm vốn chân sư ,
Chỉ dạy ta tránh việt hư hoại .
Tinh tấn thực hành vi diệu niệm ,
Nắm tinh hoa ,vị tha tối thiện .

133-.
Con quy y, bồ đề tâm tỉnh thức ,
Xin hết ḷng tích hai công đức .
Cùng trí tuệ, cứ măi chuyên tŕ ,
Giác ngộ lẽ nào chẳng chứng tri .

134-.
Báu vật siêu diệu cần bảo quản ,
Bồ đề phải khắc nghi tâm khảm .
Cẩn mật không quên nội quán thiền ,
Tỉnh giác bảo tŕ mới viên toàn .

135-.
Bồ đề tâm sen trăm cánh trổ ,
Đàn bướm ong chập chờn trước ngơ .
Cho dù không mời gọi cũng vào ,
Tâm chúng cầu hương nhụy ngọt ngào .

136-.
Bồ đề tâm tối vinh tối hảo ,
Duyên thân hành đúng theo pháp bảo .
Duyên ngữ hành đúng theo pháp bảo,
Duyên ư hành đúng theo pháp bảo .

137-.
Bồ đề lực của tâm Bồ tát ,
Giúp tâm dă thú hoang dại nhất .
Lắng dịu ngay trước mắt dịu dàng ,
Quên tánh cuồng, kết bạn thân thương .

138-.
Quư bồ đề tâm trong thượng xa ,
Là muốn phát bồ đề trong ta .
Chuộng mùi thơm tất sành thưởng thức ,
Diệu hương gỗ chiên đàn vượt bậc .

139-.
Dù mới khởi đầu, hoặc giữa ḍng ,
Hoặc điểm cuối Bồ đề tâm trong .
Đại thừa vốn luôn là tối thiết ,
Yếu tố đạt Niết bàn thanh khiết .

140-.
Làm sao cây nẩy mầm trưởng dưỡng ,
Khi tay chẳng gieo ngầm hạt giống .
Làm sao đắc Phật quả thân vàng ,
Khi bồ đề tâm chẳng tiềm tàng .

141-.
Khó cho những sanh chúng chẳng hiền ,
T́m thấy niềm an lạc vô biên .
Như đại phúc của chư hiển thánh ,
Đến từ bồ đề tâm siêu hạnh .

142-.
Thanh lọc mọi ái nhiễm phiền trược ,
Đốn ngộ kiến “ Bồ đề ” tức khắc .
Cần nghĩ đến các “ Tâm ” phải thành ,
“ Bồ đề tâm ” , pháp ngữ nên hành .

143-.
Bồ đề tâm chuyển xoay thọ cảm ,
Sợ hăi ,đớn đau ,và  buồn thảm .
Lại c̣n già chết với bệnh đau ,
Đưa vào đạo giác ngộ thanh cao .

144-.
Phát sinh từ thọ cảm vô thường ,
Bồ đề tâm ba loại: quân vương .
Thuyền đ̣ , hay chăn chiên tương ứng ,
Với bậc thượng , trung , hay hạ đẳng (26) .

145-.
Qua bồ đề tâm mọi pháp : thí ,
Giới , nhẫn , thiền , tinh tấn , trí .
Đều trở thành giác ngộ nhân duyên ,
“ Ba la mật ” lục độ dung viên .

146-.
Làm sao với tŕnh độ thiện căn ,
Của phàm nhân, như bậc thanh văn .
Cùng chư phật Độc giác (27) hai hạng ,
So bằng bồ đề tâm đại thặng .

147-.
Với bồ đề tâmBồ tát nh́n ,
Mọi kẽ thù xa lạ thân t́nh .
Ngang hàng với nhau,nhưng cao thượng ,
Hơn b́nh đẳng quan kẽ khác tưởng .

148-.
Thuyền tốt đưa người vượt bờ xa ,
Ngựa hay chở khách nhớ quê nhà .
Bồ đề tâm cũng mang kẽ muốn ,
Thành tựu Phật quả, nhanh hay muộn .

149-.
Trang Nghiêm kinh (28) , A T́ Sa bảo ,
Bồ đề tâm của bồ tát đạo .
Khởi đi từ tâm bẩn đất nhơ ,
Vượt thành mây trắng nuột như tơ .

150-.
Có hai bồ đề tâm Đại thặng ,
Một thông lệ và một tối thắng .
Ước định c̣n mong mỏi, phát tâm ,
Vô lự, tự khởi mới thậm thâm (29) .

151-.
Bồ đề tâm, cỗ xe lớn chở ,
Không phân biệt người hay kẽ dở .
Giàu hay nghèo , tục cũng như tăng ,
Thiên nhân đồng thờ phụng siêu thăng .

152-.
Với minh triết , thiền định , hành giả ,
Từ bồ đề tâm , huân tập quả .
Kịp khi nhân duyên đă đủ đầy ,
Tinh chuyên đến kỳ đại ngộ khai .

153-.
Hạnh phúc ǵ hơn dứt luân hồi (30) ,
Đau khổ chi bằng Địa ngục rơi .
Kiên định là chân nguyên pháp lư ,
Bồ đề tâm , thiện niệm diệu ư .

154-.
Thiếu bồ đề tâm, th́ quả thật ,
Cho dù nhập định và kiến mật .
Chỉ đắc duyên giác hoặc thanh văn ,
Bất khả đáo Phật vị Niết bàn .

155-.
Bồ đề tâm, điều phải tập dưỡng ,
Bồ đề tâm, điều phải suy tưởng .
Bồ đề tâm, điều  phải hành thiền ,
Bồ đề tâm, phải quư vô biên .

156-.
Dù phẩm chất xác thân suy thoái ,
Dù phẩm chất tinh thần nhược loại .
Dù phẩm chất ngôn ngữ lụi tàn ,
Bồ đề tâm tuyệt chẳng hư tan .

157-.
Người bước vào hàng chánh biến tri ,
Nhờ lực thiền với tâm bồ đề .
Cơi cao xa, phàm phu sao đến ,
Trong sát na ,cho dù tân tiến .

158-.
Bồ đề tâm như đáo thuỷ tiên ,
Mang phúc lạc chất ngất thần thiêng .
Che chở con người khỏi họa hoạn ,
Vào tŕnh độ giác thành viên măn .

159-.
Thiếu bồ đề tâm sao giác ngộ ,
Cho dù cố ngừa ác nghiệp khổ .
Cho dù huân tập thiện pháp linh ,
Cho dù quán huyệt đạo , khí , tinh (31) .

160-.
Với bồ đề tâm, vui hạnh phúc ,
Bồ đề tâm, vui luôn uổn  khúc .
Bồ đề tâm, vui việc đang là ,
Bồ đề tâm , vui việc c̣n xa .

161-.
Bồ đề tâm Đại thừa vượt qua ,
Mọi tâm hạnh của ngoại đạo xa .
Của hàng Thanh văn và Duyên giác ,
Chư Phật đều ngợi khen không ngớt .

162-.
Ai phát Đại thừa bồ đề tâm ,
Sao c̣n nhiễm độc ái ngă thân .
Cho dù tham luyến trong khoảng khắc ,
Sao ĺa độ tha ,mật công đức .

163-.
Đại hỏa tai cuối thời mạt pháp ,
Đốt núi , đất , biển , cùng khắp .
Hỏa bồ đề tam muội tạo thành ,
Trong khoảng khắc thiêu sạch ác hành .

164-.
Trong mỗi hành ư , khẩu và thân ,
Gín hay trực tiếp , bồ đề tâm .
Hướng về tha nhân trên tất cả ,
Quên đi vị kỷ , điều vô nghĩa .

165-.
Người an vui con đường thánh chúng ,
Tin bồ đề giữ tâm thật vững .
Chẳng khác nào kẻ muốn đến nơi ,
Tầm bảo , cậy thuyền chắc ra khơi .

166-.
Kẻ ĺa Đại thừa bồ đề tâm ,
Để vào cực độ tĩnh mịch thiền .
Khác tri buông chánh tri đại phúc ,
Từ vị tha quán hành thuần thục .

167-.
Bồ đề tâm ai không thưởng thức ,
Xoá cảm xúc năo phiền ray rứt .
Ngăn lỗi lầm cứ măi thậm thâm ,
Và tích mọi công đức gắng làm .

168-.
Bồ tát bồ đề tâm là bạn ,
Học hành , khuyến thiện, luôn nhủ nhắn .
Quán chiếu , thiền định , và độ tha ,
Giúp khắp chúng sanh bất phân ra .

169-.
Bồ đề tâm giữ chọn chúng sanh ,
Như mẹ ôm con một an lành .
Đó là mật ngọt khi hoá độ ,
Không đợi thưởng, chẳng chờ tri ngộ .

170-.
Bồ đề tâm như bạn tâm linh ,
Luôn làm đúng , chẳng lỗi lừa ḿnh .
Đó là tinh hoa cần chu tất ,
Và những ǵ tránh không khởi phát .

171-.
Bồ đề tâm giúp ngăn tà ác ,
Những quan điểm không nên phát tác .
Về uẩn (32) hư hoại , xích luân hồi ,
Kể cả tôn thừa thiếu chứng tri.

172-.
Đức Bổn Sư , bồ đề tâm đắc ,
Kế tiếp Ngài tích tụ công đức .
Và trở thành đấng thiên nhân sư ,
Nương theo ,ta phát thánh tâm từ .

173-.
Chính v́ bồ đề tâm tạm xă ,
Lạc thú của thiền định quy ngă .
Hầu cứu độ tha chúng khổ đau ,
Địa ngục ngỡ lạc cảnh đoạ vào .

174-.
Có kẻ thật lắm lời giải thích ,
Bồ đề tâm, thoạt nghe toàn bích .
Nhưng khi duyên khởi chửa sâu dầy ,
Tâm bồ đề sao tụ tích đây .

175-.
Quán bồ đề tâm lúc ốm đau ,
Quán bồ đề tâm lúc buồn rầu .
Quán bồ đề tâm khi khổ sở ,
Quán bồ đề tâm khi lo sợ .

176-.
Kẽ không vui khi thấy ngựi may ,
Làm sao phát bồ đề tâm hay .
Như người cứ ghét hờn kẻ khác ,
Trong ḷng thíêu t́nh thương chân thật .

177-.
Muốn hiểu , hành , bồ đề tâm khởi ,
Cần học Đại thừa kinh như với .
Bồ đề hành , Giác ngộ trang nghiêm ,
Bồ tát học , Đại thừa Bồ đề tâm (33).

178-.
Nếu không đạt vững tin xác tín ,
Thực chất bồ đề tâm linh hiển .
Cho dù năng nỗ lực thực hành ,
Thiếu nền tảng không thể hiển thành .

179-.
Không bồ đề tâm không chánh giác ,
Dù thực hành biết bao pháp khác .
Nếu xa ĺa sinh lực cuộc đời ,
Các giác năng hoạt động nữa thôi .

180-.
Đắc tối thượng Chánh giác Chánh đẳng ,
Bồ đề tâm điều kiện diệu thắng .
Điều ǵ trong cơi tục hoặc linh ,
Bất khả tư ngh́ sao chứng minh .

181-.
Y dược luận dạy lắm cách làm ,
Chữa khỏi thân bệnh của chúng sanh .
Đại thừa luận bồ đề tâm thuyết ,
Mọi phiền năo vô minh trị tuyệt .

182-.
Thánh kinh thuyết bồ đề tâm chánh ,
Đại hạnh niệm với hai cứu cánh .
Khởi dậy từ sự tuỳ thuộc trên ,
Lời Phật dạy, với chúng sanh duyên .

183-.
Bồ đề tâm với mọi hạnh lành ,
Tối cao trong nghi thức phụng hành .
Bởi v́ không tín lễ nào vượt ,
Nên tận hiến vào nguồn đại phúc .

184-.
Nếu muốn tạo trong tâm tưởng ,
Bồ đề tâm vốn khó trưởng dưỡng .
Trước tiên cần tinh tấn hành thiền ,
Từ ,bi, hỉ, xă, vô lượng duyên .

185-.
Có bồ đề tâm được hành chi ,
Bằng không, ắt lầm lỗi suy vi .
Tinh chuyên quán sát đầy mẫn nhuệ,
Uyên nguyên lư tánh sẽ thông tuệ .

186-.
Tối bảo ư đầy đủ năng lực ,
Làm nền tảng vô vàn lợi lạc .
Mọi chúng sanh cùng một mẹ hiền ,
Từng kẻ dứt khổ luỵ trược phiền .

187-.
Không khác ǵ ngọc như ư bửu ,
Chỉ cần một là tṛn sở hữu .
Bồ đề tâm duy nhất vuông tṛn ,
Cho mọi bồ tát được viên toàn .

188-.
Chư thánh đức tinhiểu phân minh ,
Một khi kẽ khác tác hại ḿnh .
Tận lực đáp đền bằng lạc phúc ,
Là pháp quán bồ đề tâm đức .

189-.
Nếu tự nghĩ “ Ta là Bồ tát” ,
Chớ xem thường côn trùng , ḅ sát .
Đừng quên bồ đề tâm thượng hành ,
Hồi hướng trọn sanh chúng đắc thành .

190-.
Tâm của sữa là bơ, tương ứng ,
Tâm đại thừa là bồ đề thượng .
Như nhuỵ là tâm của hoa thơm ,
Đại thừa có mật bồ đề tâm .

191-.
Người mong muốn vẹn tṛn hiểu biết ,
Về bồ đề tâm, cần chí thiết .
Thông mọi điều , cứu cánh , căn duyên ,
Giảng trong kinh Đại thừa Trang Nghiêm .

192-.
Bồ đề tâm chớ để nhược suy ,
Hạnh đó cần tĩnh giác bảo tŕ .
Như luôn luôn phải sửa chữa ,
Chiếc thuyền vàng một khi rạng vỡ .

193-.
Dù thân người tuyệt hảo kiện toàn ,
Vẫn bất hạnh nếu mất nhăn quan .
Dù tâm người đầy đủ phẩm chất ,
Bất hạnh nếu bồ đề tâm mất .

194-.
Dù gặp gỡ duyên cảnh ra sao ,
Bổ đề tạm chớ bỏ khi nào .
Người thiếu bồ đề tâm tối thắng ,
Lực nào thành quả Phật Chánh đẳng .

195-.
Muốn phát bồ đề tâm, cần tín ,
Muốn phát bồ đề tâm, cần nguyện .
Muốn phát bồ đề tâm, cần hiền ,
Muốn phát bồ đề tâm, cần thiện .

196-.
Tin bồ đề tâm Đại thừa hành ,
Năng lập hạnh thân thiện lành ,
Năng lập hạnh khẩu chân thiết ,
Năng lập hạnh ư thuần khiết .

197-.
Tin bồ đề tâm của Đại thặng ,
Viên toàn thân hạnh tối thù thắng .
Viên măn khẩu hạnh thật uy nghi ,
Viên thành ư hạnh bất khả ngh́ .

198-.
Ngay dù bồ đề tâm khởi kích ,
Không trưởng dưỡng trong ḷng vô ích .
Ví như trồng cây , cấy hạt lành ,
Mầm non không nẩy việc sao thành .

199-.
Ngay phật cũng không thể ban phát ,
Vừa ḷng trọn chúng sanh khao khát .
Nhưng khi đắc bồ đề tâm chân ,
An lạc đến từng khắp cá nhân .

200-.
Mỗi tŕnh độ và Đại thừa tông ,
Đều liên hệ bồ đề tâm vương .
Tương tự như mọi thứ kết tập ,
Đều tựu trung ngũ uẩn (34) thành lập .

201-.
Nhớ bồ đề tâm lúc đi đâu ,
Nhớ bồ đề tâm lúc đứng lâu .
Nhớ bồ đề tâm khi nằm tĩnh ,
Nhớ bồ đề tâm khi ngồi định .

202-.
Cậy vào hồi chiếu và quán ngă ,
Điều trái bồ đề tâm buông xă .
Việc trót làm, lập tức sửa sai ,
Bằng sám hối và hành thiện thay .

203-.
Như kẻ đói mừmg v́ thực phẩm ,
Như kẻ khát vui khi uống ẩm .
Như kẻ lạnh mừng gặp lửa hồng ,
Bậc thánh vui bồ đề tâm vương .

204-.
Một khi các khẩu , hành , và ư ,
C̣n hàm chứa mục tiêu vị kỷ .
Người rất khó phát khởi quán thông ,
Bồ đề tâm chân thật trong ḷng .

205-.
Buổi sáng vừa thức cần cảm hứng ,
Một niệm bồ đề tâm tương ứng .
Buổi tối trước khi ngủ , tư duy ,
Bồ đề tâm sơ thất điều chi .

206-.
Nếu không nhổ mạnh tung gốc rễ ,
Giống cây độc vị kỷ tự thể .
Sao cây linh nguyện bồ đề tâm ,
Chuộng vị tha, có thể nảy mầm .

207-.
V́ bồ đề tâm đắc cả hai ,
Hạnh phúc nhất thời ở đời này .
Tận cùng, quả vị Phật tối thượng ,
Phải ngợi ca công đức vô lượng .

208-.
Tâm vị tha phàm tục Thanh văn ,
Và Duyên giác không thể tranh phân .
Cùng vị tha của hàng Bồ tát ,
Thấm nhuần bồ đề tâm đại phát .

209-.
Dù ngoại đạo bày nhiều của mới ,
Vô số a tăng kỳ thế giới .
Công đức tạo ra bày kịp sao ,
Bữa ăn nhỏ bồ đề tâm trao .

210-.
Rất khó đạt tự do cao quư ,
Rất khó thành toàn lời Phật kư .
Bồ đề tâm không nắm trong tay ,
Bất hạnh nào có thể sánh thay .

211-.
Từ vô thuỷ đến giờ tôi đă ,
Bày dày ṿ khổ không đâu cả .
Nếu không vui nhận bồ đề tâm ,
Tôi chỉ nếm thêm khổ vô ngần .

212-.
Vầng dương rạng xua tan bóng tối ,
Aùnh nguyệt thanh dịu xoa nhức nhối .
Của cải nhiều giảm thiểu nghèo hèn ,
Bồ đề tâm diệt tận năo phiền .

213-.
Tích tụ vô lượng công đức thiện ,
Dù chỉ kiến tri bằng tín niệm .
Hạnh lực của một bồ tát làm ,
Nhờ vào sức mạnh của bồ đề tâm .

214-.
Bồ đề tâm cứu độ bất phân ,
Như mẹ chung khắp chúng xa gần .
Bồ đề tâm độ tha bất biện ,
Đến khi đại giác viên tối hiển .

215-.
Khi chư Phật Bồ tát cân nhắc ,
“ Phương tiện nào độ tha dễ đắc .
thượng tầng nơi hai cực đều buông ” ,
Tán thán bồ đề tâm khôn lường .

216-.
Bồ đề tâm, ngă cầu măn nguyện ,
Bồ đề tâm, tha cầu trọn hiển .
Bồ đề tâm, dứt nguồn lo âu ,
Bồ đề tâm, kháng dược thấm sâu .

217-.
Ngoại trừ bồ đề tâm đến lúc ,
Thành núi tu di thật vững chắc .
Ai sẽ nếm diệu mật được vào ,
Đến đạo tŕnh uyên bác tối cao .

218-.
Bồ đề tâm bảo vệ khỏi ác hành ,
Uẩn hoại kiến và ác tái sanh .
Do khiếm thặng và khiếm phương tiện ,
Hiển thị chốn quy y tối thiện .

219-.
Bồ đề tâm, phẩm hạnh huy hoàng ,
Tối hảo trong mọi vật thế gian .
Ai kẻ vô duyên không học hỏi ,
Tâm hẳn cứng thô như đá sỏi .

220-.
Thanh dịu, ban niềm vui cùng khắp ,
Từ trên cao hạ ḿnh xuống thấp .
Bồ đề tâm của con thắng vương ,
Vầng nguyệt của thiên chúng soi đường .

221-.
Tự lợi là nền tảng khổ đau ,
Tha lợi là hạnh phúc măi sau .
Nên bậc thượng nhân hăng say mở ,
Kho tàng hạnh lạc quần sanh tỏ .

222-.
Lời rằng con của như lai vốn ,
Không sợ bầy thú hoang hư đốn .
Chính cậy bồ đề tâm chẳng hề ,
Do mưu định hại kẽ lầm mê .

223-.
Trước cảnh tổn hại Phật thân bảo ,
Pháp, Tăng, chân sư, bầy con thảo .
Bạn, hoặc gia đ́nh, hăy kiên tŕ ,
Phủ bồ đề tâm, nhẫn giáp y .

224-.
Quả thật tâm hành của Bồ tát ,
Đă khởi niệm vô thượng chánh giác .
Dù khó đắc, vẫn phải theo hoài ,
Như trồng cây, mùa đến quả sai .

225-.
Đoạn bố uư, bồ đề tâm khởi ,
Không quan hoài mạng , thân , của cải .
Mănh sư gầm Tam Tạng (35) điển kinh ,
Ban diệu pháp sanh chúng tôn vinh .

226-.
Phát khởi niệm giác viên thù thắng ,
Năng hành tŕ theo kinh pháp giảng .
Nếu không, thân trạng sẽ giống như ,
Bị kéo xuyên qua lỗ nhỏ ḍ .

227-.
Dù dấn thân làm ǵ ta phải ,
Kết hợp đúng bồ đề tâm khởi .
Hạnh phúc trước nối hạnh phúc liền ,
Tích tụ thành hạnh phúc vô biên .

228-.
Khi cây bồ đề tâm , rễ sâu ,
Vững trên nền vô ngă lợi cầu .
Nhánh oằn trĩu đầy độ tha quả ,
Hồi hướng đến chúng sanh khắp cả .

229-.
Phải tinh chuyên hành huấn tập sau ,
Tam học pháp siêu diệu thâm sâu .
Tŕ giới, thiền định và trí tuệ ,
Bồ đề tâm , nền tảng tinh nhuệ .

230-.
Thánh nhân không hề chấp nhận niệm ,
Xem như một bồ đề tâm diện .
Khi nào tôi cứu khổ người mang ,
Khi nào tôi trợ phát tha năng .

231-.
Nhớ bồ đề tâm khi hạnh phúc ,
Nhớ bồ đề tâm khi phiền phức .
Nhớ bồ đề tâm khi già suy ,
Nhớ bồ đề tâm khi chết đi .

232-.
Niềm tin thôi thúc muốn đạt thành ,
Ḷng từ bi trải khắp chúng sanh .
Bồ đề tâm không khó khởi phát ,
Khi Đại thừa chân tánh thức giác .

233-.
Kẻ tham sẻn vui mê vàng bạc ,
Kẻ dâm đảng ưa thích gái sắc .
Bướm ong say mật ngọt thơm lừng ,
Thánh nhân quư bồ đề tâm vương .

234-.
Người có bồ đề tâm phát khởi ,
Muốn nặng gánh độ toàn chúng giới .
Không bỏ qua khoảnh khắc mọn nào ,
Hồi hướng thành tựu mọi tha cầu .

235-.
Có thể ĺa sắc tướng xấu đẹp ,
Không thể rời bồ đề tâm phép .
Có thể xa bằng , quyến , mạng , thân ,
Không thể đánh mất bồ đề tâm .

236-.
Luyện rèn bồ đề tâm tối thượng ,
Bằng pháp quán chiếu thiền, nội tưởng .
Và thức giác thường trực, thực hành ,
Huấn tập tinh chuyên, huấn tập thành .

237-.
Năm triết giáo phái ngoài phật đạo(36) ,
Với nhăn quan vĩnh cữu hoặc hư ảo .
Nhất định chẳng có bồ đề tâm ,
Bằng có , thử hỏi việc họ làm .

238-.
Muốn biết bồ đề tâm tinh tuư ,
Hăy tin bạn Đại thừa thiện ư .
Hăy đọc quán thông đại thừa kinh ,
Và tôn quư Bồ tát hiển linh .

239-.
Tỳ vết xấu kẻ thù, lưu ư ,
Bạn hành thiện nhỏ nhặt dễ thấy .
Thánh nhân chuyển phúc cả đôi phần ,
Bằng bồ đề tâm chẳng phân biệt .

240-.
Vầng dương ngự trên trời rực sáng ,
Sen trăm cánh dưới đầm nở rạng .
Bồ đề tâm thượng cơi bao xa ,
Thiện hành bên dưới nở tâm hoa .

241-.
Bởi ngăn cản một bồ tát hạnh ,
Dù một dây nhỏ nhặt, khó tránh .
Khỏi tái sanh dau khổ triền miên ,
Bồ đề tâm cảnh giác lụy phiền .

242-.
Từ bỏ bồ đề trong tâm thức ,
Là đoạ lạc trầm luân nặng nhất .
Một khi sinh lực biến tan đi ,
Mọi giác năng ngưng động tức th́ .

243-.
Nỗ lực thănh tiến bồ đề tâm ,
Cội nguồn mọi hạnh phúc an lạc .
Cho chúng sanh Ta bà thế giới ,
Khi sự sống c̣n trong sanh khởi .

244-.
Nếu nghĩ “ Thứ ǵ ở cơi đời ,
Bằng không dứt tuyệt đạo cao vời ”.
Thánh nhân sao t́m ra thứ khác ,
Ngoài thượng bồ đề tâm duy nhất .

245-.
Nhờ bồ đề tâm, đàn con Phật ,
Nh́n khắp chúng sanh không phân biệt .
Như mẹ tŕu mến ngắm con ngoan ,
Niềm từ ái sâu thẳm dâng tràn .

246-.
Ngàn việc tốt dành cho người khác ,
Không sao thể sánh tầy phúc lạc .
Sinh ra từ việc khởi ḷng lành ,
Độ tha lúc bồ đề tâm thành .

247-.
Người mang đến vô vàng lợi lạc ,
Giảm khổ cho chúng sanh cùng mạt .
Bởi nhân duyên; với ư nguyện hành ,
Bồ đề tâm là : Phật sẽ thành .

248-.
Quả thật có đôi khi thất thoát ,
Bồ đề tâm, cần cái phục hoạt .
Đạo tŕnh khó dài lại dài hơn ,
Nên cẩn trọng đừng để lỡ chân .

249-.
Dùng Bồ đề tâm như nền móng ,
Qua huân tập thực hành sâu rộng .
Mọi tri kiến thiền định thành toàn ,
Bởi nhân quả không thể dối gian .

250-.
Với thủy ngân trông tựa như vàng ,
Người đem sắt vụng đúc vàng ṛng .
Với bồ đề tâm chuyển phiền năo ,
Ḍng đời trượt thành giác ngộ đạo .

251-.
Bồ tát khai bồ đề tâm hoa ,
Khác chi vua ngự trị khắp sơn hà .
Đường bệ uy nghi dừ trạng huống ,
Điên đảo , đe doạ , hay nghịch chướng .

252-.
Bồ đề tâm ban phúc vô biên ,
Siêu diệu v́ vô học đạo (37) viên .
Sá chi mọi thiên nhân hạnh lạc ,
Diễn ra măi không ǵ lạ khác .

253-.
Kiến thức đạt biên bờ kiến đế ,
Từ ái trao tặng từng chúng thể .
Và năng lực như chớp sáng ngời ,
Tất cả do bồ đề tâm khơi .

254-.
Từ bồ đềtâm,nguồn thịnh vượng ,
Tối thượng phẩm tuôn vào đời sống .
Như trăng thanh ngự trị cao vời ,
Trên rừng huệ hạnh lạc loài người .

255-.
Bồ đề tâm, đại thặng đưa chúng ,
Đến Vô dư Niết bàn tối thượng .
Như thần mă thuần thục đường đi ,
Muốn đến đâu bất kể liền khi .

256-.
Minh quang bồ đề tâm toả xuống ,
Trợ thêm quán chiếu và nội tưởng .
Giúp` ta quan sát ư , ngữ , hành ,
Xem có đúng linh căm thiện lành .

257-.
Nhờ bồ đề tâm , thấy vị kỷ ,
Chẳng khác ǵ độc dược , độc khí .
Nhờ bồ đề tâm , thấy vị tha ,
Chẳng khác ǵ tiên dược tiên hoa .

258-.
Không bồ đề tâm , không bồ tát ,
C̣n uế nhiễm đời người chưa thật .
Không chuyển thái độ, sao thoát ly ,
C̣n cực đoan sao được chánh trí .

259-.
Nếu vứt bồ đề tâm quư ra ,
Cho dù làm ra vẻ vị tha .
Chỉ bề ngoài như cây không trái ,
Trông đẹp nhưng làm sao bớt đói .

260-.
Sự liên kết mọi thứ trên đời ,
Là điều quư tự nnhiên hiếm hoi .
Sánh sao tầy Bồ đề tâm phúc ,
Được chư Phật tán thán không dứt .

261-.
Muốn theo chân Bồ tát Phổ Hiền (38) ,
Phải thấu cội bồ đề tâm duyên .
Nếu muốn cây trổ cành lá rậm ,
Phải tưới nước tận căn rễ thấm .

262-.
Nhờ bồ đề tâm thấy vị kỷ ,
Chẳng khác độc dược, và bỏ hũy .
Nhờ bồ đề tâm thấy vị tha ,
Chẳng khác tiên dược đălàm ra.

263-.
Điều đă làm cho dù vô vọng ,
Giúp người bị doạ hại đời sống .
Cũng đừng buông bo ư độ nhân ,
Đi ngược chiều với bồ đề tâm .

264-.
Bồ đề tâm từ bi thông đạt ,
Là niệm lành tạo bao phúc lạc .
Cho mọi hiền mẫu khắp nhân thiên ,
Thánh chúng rải hoa cúng dường khen .

265-.
Khi Đại thừa bồ đề tâm dấy ,
Cặn bùn ái ngă ch́m xuống đáy .
Điều chủ yếu-tha lợi-năng hành ,
Và ta thành người bạn vô danh .

266-.
Từ cội bồ đề tâm vững chắc ,
Vươn cành lá tâm linh thiện đắc .
Quả diệu siêu từ giác ngộ thành ,
Viên măn mọi ước vọng chúng sanh .

267-.
Bồ đề tâm phương tiện diệu đắc ,
Bất nhị kiến, chúng sanh phúc lạc .
Tối thượng giữa mọi hạnh tâm an ,
Trang nghiêm tịnh độ cơi thế gian.

268-.
Không c̣n pháp nào phải học qua ,
Bồ đề tâm, chứa chọn tinh hoa .
Không cần pháp nào phải quán tưởng ,
Và thiền như bồ đề tâm thượng .

269-.
Bầu trời chân lư trông ảm đạm ,
V́ mây mù ngẫu nhiên che ám .
Gió bồ đề tâm xoá tan mây ,
Như đèn sáng xua đuổi đêm dài .

270-.
Biết rơ lỗi lầm của cuộc đời ,
Và hiểu hạnh giác ngộ cao vời .
Là người theo Đại thừa truyền thống ,
Những hạt bồ đề tâm khai giống .

271-.
Từ đây cho đến khi thành đạo ,
Bồ đề tâm bạn thân tối hảo .
Thánh nhân ai lại chẳng tỏ tường ,
Tận hiến trọn đời với tâm vương .

272-.
Người ta lo giữ ǵn đôi mắt ,
Cho dù gặp phải cảnh hiểm ác .
Tương tự, dù cực độ nguy nàn ,
Thánh nhân giữ bồ đề tâm an .

273-.
Trí giả thuyết giảng kinh đạo thánh ,
Bác điều sai , luận điều chân chánh .
Văn dù hay, thiếu bồ đề tâm ,
Có ích chi , ai muốn học làm .

274-.
Người thành tựu bồ đề tâm thắng ,
Được chư Phật , Bồ tát khen tặng .
Ngay kẽ thù cũng phải nể v́ ,
Những người khác c̣n kể đến chi .

275-.
Bồ đề tâm khởi sanh rất dễ ,
Nơi ngựi có tín sâu căn rễ .
Thuộc truyền thống Đại thừa thuần thành ,
Và phát tâm chí thiết thực hành .

276-.
Chư Phật , Bồ tát luôn kiểm mật ,
Như người đố t, cắt , chà vàng thật .
Bồ đề tâm của báu hàng đầu ,
Nền tảng phong phú của nhị cầu (39) .

277-.
Niệm gây hại người khác độc thâm ,
Là kẻ thù của bồ đề tâm .
Tận đáy ḷng không muốn hại ai ,
Thành bạn bồ đề tâm từ ái .

278-.
Nếu muốn bồ đề tâm phát khởi ,
Quán tưởng tạo chúng sanh phúc lợi .
Nếu muốn bồ đề tâm nảy sinh ,
Luôn thiền quán trí tuệ tịnh minh .

279-.
Người muốn lợi cho thù lẫn bạn ,
Cùng kẽ lạ, nên biết cách nắm .
Bồ đề tâm đại thụ vững vàng ,
Cho dù mất mạng quyết không buông .

280-.
Ḍng tâm ư luôn bừng lửa hận ,
Ngập tỵ hiềm và tràn kiêu mạn .
Biết khi  nào đến lúc khởi mầm ,
Sao thành tựu diệu bồ đề tâm .

281-.
Người quán tưởng luôn bằng thiện niệm ,
“ Chúng sanh như không gian bất tận .
Là mẹ ta sắp đến được bờ ” ,
Phát bồ đề tâm của Đại thừa .

282-.
Linh dược bồ đề tâm chữa trị ,
Bệnh hoạn và làm tăng dũng chí .
Không cầu đáp trả hoặc quả lành ,
Mọi người như một đều llợi hanh .

283-.
Hăy quán xem có tận trong ḷng ,
Bồ đề tâm Đại thừa, nếu không .
Hăy chí thành luyện theo kinh điển (40) ,
Phát khởi rồi đừng cho suy suyễn .

284-.
Hăng say phục vụ cho tha lợi ,
Là bạn giúp bồ đề tâm khởi .
Hăng say phục vụ nhắm lợi riêng ,
Là kẻ thù bồ đề tâm thiêng .

285-.
Rất khó đạt thành tâm xác tín ,
Rất khó sanh thân người toàn thiện .
Rất khó t́m gặp được thánh nhân ,
Rất khó tầm bồ đề tâm chân .

286-.
Tin cậy bồ đề tâm linh dược ,
Nên chữa lành bệnh căn nhiễm trược .
Thế nên trong đời, xác quyết rằng ,
Không c̣n thần dược khác sánh bằng.

287-.
Dù bị hành do bệnh bất trị ,
Cố quán bồ đề tâm dược lư .
Như kẻ khổ v́ quá bức nồng ,
Nghĩ dến nước đá lạnh trong ḷng .

288-.
Muốn vô lượng chúng sanh hạnh phúc ,
Hăy tôn quư bồ đề tâm thức .
Muốn hữu ích cho mọi chúng sanh ,
Trọng bồ đề tâm tối thượng hành .

289-.
Ngoại trừ tin bồ đề tâm lành ,
Không có Phật , đă , đang , sẽ thành .
Do vậy người muốn đắc Phật quả ,
Phải gieo hạt bồ đề cao cả .

290-.
Bồ đề tâm vầng dương đuổi xoá ,
Bóng tối của niềm tin vào ngă .
Từ minh quang lại đến minh quang ,
Hăy nương nhờ đều rất huy hoàng .

291-.
Bồ đề tâm , giảm đi khổ đau ,
Bồ đề tâm, vượt qua hung đố .
Bồ đề tâm, chữa khỏi năo sầu ,
Bồ đề tâm, xoá hết âu lo .

292-.
Ngay dù bậc thượng hiền dễ ǵ ,
Hài ḷng mọi chúng sanh, hiếm khi .
Nhưng nếu bồ đề tâm thị hiện ,
Hầu như ai cũng dần toại nguyện .

293-.
Nếu người thật sự muốn vun trồng ,
Tâm Đại thừa phải khởi trong ḷng .
Bồ đề tâm, nếu chưa khai phát ,
Bằng đă đắc, chớ nên thất thoát .

294-.
Thường khi, vốn khó dấy niệm lành ,
Bước vào Phật đạo(41), thật khó hành .
Khó hơn nữa, bồ đề tâm phát ,
Nhưng nếu tinh chuyên vẫn hiển đạt .

295-
Bồ đề tâm Đại thừa khởi từ ,
Thiền lâu và liên luỹ quán tu .
Về từ bi cho người thân , lạ ,
Như mầm nhú khi duyên hội cả .

296-.
Nếu người có bồ đề tâm thành ,
Bệnh không sao, chết cũng an lành .
Tốt khi tu học, khi trầm mặc ,
Luôn tốt bất kể làm chi khác .

297-.
Đă thân quen cùng bồ đề tâm ,
Làm sao ĺa bỏ được cho cam .
Có ǵ tốt nữa nếu không hành ,
Tinh tấn thiền quán, lư viên thành .

298-.
Thiếu thanh tịnh thuỷ bồ đề tâm ,
Làm sao vào được Đại thừa (42) môn .
Nếy vậy, sao c̣n mong viên đắc ,
Đạo tŕnh quả Vô thượng Chánh giác .

299-.
Khó khởi bồ đề trong tâm thức ,
Luôn đảo điên năo phiền cảm xúc .
Như sen trăm cánh khó vươn cao ,
Trên sỏi đá , không chốn hồ ao.

300-.
Khi bồ đề tâm đă thiết nền ,
Các hành sai quấy dứt tự nhiên .
Thiện hành đến tay không suy tính ,
Người hết lo phiền và thanh tịnh .

301-.
Đời sống con người như hư ảnh ,
Không bồ đề - tâm không cứu cánh .
Khác ǵ hy vọng gặt mùa mau ,
Mà chẳng gieo hạt dưới đất sâu .

302-.
Bầy bọ nhỏ mải liệng vờn quanh ,
Vùng mật ngọt của đoá sen lành .
Kẻ chí thiết t́m giải thoát cảnh ,
Nhập bồ đề tâm sen trăm cánh .

303-.
Phú quư của thi sĩ tài hoa ,
Do tinh diệu của mỹ từ khoa .
Phú quư của thánh nhân, tương tự ,
Nằm trong bồ đề tâm thành tựu .

304-.
Giữa loài dược , dược vương thù thắng ,
Loài châu , như ư châu thượng thặng .
Loài hoa , sen trắng quư khôn cùng ,
Hàng trí hạnh , bồ đề tâm vương .

305-.
Có bồ đề tâm thành minh sư ,
Tiến hoá trên đạo tầng chân như .
Người hiến ḿnh cho lợi sanh chúng ,
Tri kiến mọi thiền mônpháp chủng .

306-.
C̣n công đức nào chưa thực thi ,
C̣n trí tuệ nào thiếu phát huy .
Nơi người luôn tinh chuyên chân thực ,
Bảo tŕ bồ đề tâm tận lực .

307-.
Bồ đề tâm của con thắng vương ,
Nền tảng giúp mọi người phú cường .
Khiến cho cả bảo châu như nguyện ,
Trên măo vua, cũng đành hổ thẹn .

308-.
Khi t́m được tối hạnh bảo châu ,
Bồ đề tâm trang sức nhiệm mầu .
C̣n nơi nào diệu kỳ thích thú ,
Như nơi bậc thượng sư an trú .

309-.
Bồ đề tâm khởi động cách chi ,
Luôn đức hạnh trong mọi thực thi .
Mọi rễ , cành , lá và hoa trái ,
Từ hạt cây thuốc, lành là phải.


310-.
Kinh điển chánh tông và siêu xuất ,
Cùng đại luận thuyết tŕnh thông suốt .
Về mọi hạnh lạc của bảo châu ,
Bồ đề tâm khôn tận nhiệm mầu .

311-.
Đạo đức suy đồi là điều hại ,
Tệ hơn nữa , Bồ Đề Tâm hoại .
Đạo đức quả đưa đến cơi thiên ,
Bồ Đề Tâm quả , Giác Ngộ viên .

312-.
Người luôn chuyên chở ḍng Tâm thức ,
Thấm nhuần liên tục bao công đức .
Do Bồ Đề Tâm lực nỗ tŕ ,
Làm sao ngăn được những niềm vui .

313.-
Điều vật chất làm sao thích đáng ,
Với Giác Ngộ tối cao chánh đẳng .
Nên bảo châu như ư sao kham ,
Xứng làm dụ ẩn Bồ Đề Tâm .

314.-
Đại tượng thu hút lũ voi đàn ,
Cũng như giàu hút của vô vàn .
Nhưng Bồ Đề Tâm thu hút hết ,
Tinh hoa thế gian trong thanh khiết .

315-.
Ai chẳng thích cái nh́n thiện hạnh ,
Bồ Đề Tâm phủ khắp chúng sanh .
Người trung , kẻ hạ và thượng hảo ,
Như ánh mắt mẹ hiền nh́n con thảo .

317-.
Tôn xưng những vị thánh thần như ,
Phạm thiên - Đế Thích với Visnu .(43)
Cao tối thượng Bồ Đề Tâm phát khởi ,
Mọi nguồn hạnh lạc và phúc lợi .

318-.
Thoạt thấy Bồ Đề Tâm vi diệu ,
Chư Phật Bồ Tát luôn khen hiểu .
Trăng thường khoe mang thú cho đời ,
Ngở ngàng chạy vụt khỏi chân trời

319-.
Như trăng - băng phiến - bạch chiên đàn ,
Khi hội tụ một chốn tịnh an .
Bồ Đề Tâm mọi điều Thánh lọc ,
V́  giăm nhẹ đau phiền ,năo trọc .

320-.
Giọt mật Bồ Đề Tâm nhỏ xuống ,
Từ thanh quản chúng sanh thụ hưởng .
Mang tràn ngập hạnh lạc vào hồn ,
Như tiên dược cứu mạng lưu tồn .

321-.
Bồ Đề Tâm an biệt tứ chúng ,
Bồ tát bậc vô lỗi hành động .
Bậc Giác ngộ c̣n cách một đời ,
Và bậc c̣n trụ kiếp này thôi .

322-.
Những kẽ bị trói trong vị , sắc ,
Của lạc thú ngũ căn ngũ thức .
Thật khó ḷng phát được vọng cầu ,
Nếm vị Bồ Đề Tâm tối cao .

323-.
Bóng trăng tầm thường giữa bầu trời ,
Khi sánh Bồ Đề Tâm tuyệt vời .
Mặt ngọc tṛn đầy t́nh ưu ái ,
Điểm vài nét u hoài quan ngại (44) .

324-.
Thật hữu lư cho người quyết chí ,
Muốn giải thoát khỏi ṿng hệ luỵ .
Và đạt chân hạnh phúc vô biên ,
Qua bồ đề tâm pháp tŕ thiền .

325-.
Học bồ tâm nếu muốn thành ,
Trí giả hoặc quư hiển cao thanh .
Phải học để làm người chân chính ,
Phải học để lợi tha đắc thịnh .

326-.
Nếu ân trên độ tŕ không thuyết ,
Đại hạnh bồ đề tâm tiên quyết .
Làm sao các chúng đẳng Thánh nhân ,
Duyên giác ,Thanh văn có thể bàn .

327-.
Bồ đề tâm lợi hạng hạ căn ,
Bồ đề tâm lợi kẻ thường nhân .
Bồ đề tâm lợi người cao thượng ,
Bồ đề tâm lợi chúng đồng hưởng .

328-.
Nếu có bồ đề tâm sống được ,
Không cần ăn ,học chi tuyệt thực (45) .
Người thấy trăng vi diệu trên trời ,
Ôm chi bóng trăng giữa ḍng khơi .

329-.
Chân phúc bồ đề tâm chiếu rực ,
Mặt trời so đom đóm vượt bực .
Sá chi mọi lạc trần thánh vươmg ,
Cả thần tiên (46) dù có khôn lường .

330-.
Tinh mật bồ đề tâm phát đi ,
Từ sen thiên trăm cánh từ bi .
Tưới bằng nước ḍng sông nhân ái ,
Thu hút ong bướm may mê măi .

331-
Chưa hề có không bao giờ sẽ ,
Và hiện chẳng được đến một kẻ .
Thiếu bồ đề tâm lại đạo thành ,
Thật đáng phải tôn quư thực hành .

332-.
Nếu bị tách ĺa cùng sông nước ,
Cá sao c̣n cơ may sống sót .
Ĺa bồ đề tâm, cách chi thành ,
Dù cầu ṿng giác ngộ trọn lành .

333-.
Bài hát ngất ngây đó cùng nắng mai ,
Của chim xuân (47) nghe thật êm tai .
Lời với bồ đề tâm nhuần thấm ,
Rót niềm vui vào ḷng sâu đậm .

334-.
Hạnh kết bồ đề tâm tăng trưởng ,
Tức th́, cho đến thành quán tưởng .
Như trăng cứ tṛn khuyết đầy vơi ,
Cứ gia tăng măi măi khôn ngơi .

335-.
Thiếu bồ đề tâm làm sao thành ,
Trí giả hoặc quư hiển cao thanh .
Vô tâm sao làm người chân chính ,
Phải quư bồ đề tâm thanh tịnh .

336-.
Ai được xem đầy đủ phẩm đức ,
Thiếu bồ đề tâm - Ai thưởng thức .
Dáng h́nh và nét mặt đẹp thay ,
Nếu có ǵ nơi mắt không hay .

337-.
Thực hành bồ đề tâm ước lệ ,
Là đổi vị trí ta và mọi kẻ .
Thực hành bồ đề tâm thắng vương ,
Là thiền quán bát nhă tánh không .

338-.
Khi đi, đi với bồ đề tâm ,
Khi ngồi ,ngồi với bồ đề tâm .
Khi đứng , đứng với bồ đề tâm ,
Khi ngủ , ngủ với bồ đề tâm .

339-.
Khi nh́n , nh́n với bồ đề tâm ,
Khi ăn , ăn với bồ đề tâm .
Khi nói , nói với bồ đề tâm ,
Khi nghĩ , nghĩ với bồ đề tâm .

340-.
Bồ đề tâm vắng lặng trong ḷng ,
Ích chi hành động đẹp tư phong .
Bồ đề tâm trong ḷng thiếu thốn ,
Thuyết gỉang kinh luận thành bất ổn .

341-.
Như thớt voi bỏng nắng mặt trời ,
Sà xuống hồ sen chẳng muốn rơi .
Ngựi tràn ngập tâm linh phát khởi ,
Tắm măi trong bồ đề tâm hải .

342-.
Ai tưởng có thể đo lường được ,
Bồ đề tâm thiện hành có mức .
Chẳng khác kẻ dùng thước đo trời ,
Hoặc dùng chén đo nước biển khơi .

343-.
Đối với các chân nhân thánh thiện ,
Có bồ đề tâm viên toàn diện .
Dù vui hoặc cả buồn cho ai ,
Họ cũng vẫn không chút đổi thay .

344-.
Tốt nhất là nghe bồ đề tâm ,
Tốt nhất là giải bồ đề tâm .
Tốt nhất là nh́n bồ đề tâm ,
Tốt nhất là quán bồ đề tâm .

345-.
Buông xă ǵ không bồ đề tâm ,
Đắc thành ǵ không bồ đề tâm .
Lợi tha ǵ không bồ đề tâm ,
Lợi ngă ǵ không bồ đề tâm .

346-.
Bồ đề tâm thăng tiến người vào ,
Tŕnh độ của toàn giác tối cao .
Như thiện nghiệp tiến đưa vài kẻ ,
Chúng hữu t́nh tái sanh vẹn vẽ .

347-.
Chư Phật Bồ tát hằng tán tụng ,
Mải măi bồ đề tâm tối thượng .
Thế nên, kẻ muốn lợi điều chi ,
Tầm bồ đề tâm. Chẳng chút nghi .

348-.
Xem ta cùng sanh chúng như nhau ,
Đều muốn vui và tránh khổ đau .
Thức giác được ngă tha đồng vị ,
Phải quán bồ đề tâm liên lũy .

349-.
Quên tư vọng ích kỹ thực hiện ,
Dấn thân thành cho tha nguyện .
Cố hội nhập tận ḍng tâm linh ,
Bồ đề tâm trọng tha hơn ḿnh .

350-.
Bồ đề tâm quán, mọi chúng sanh ,
Đều như cha mẹ, bạn, thân t́nh .
Vợ chồng con cái, cùng trạng huống ,
Nhuần thấm niềm vui giúp đỡ chúng .

351-.
Thiện nhân có bồ đề tâm diệu ,
Người thế có chi mà không hiểu .
Cho dù một khoảnh khắc năng hành ,
Vị kỹ là thuốc độc không lành .

352-.
Quán chiếu bồ đề tâm ước lệ ,
Bằng đổi vị trí ta và mọi kẻ .
Quán chiếu bồ đề tâm thắng vương ,
Bằng trí tuệ giải thoát khôn cùng .

353-.
Dù bao phẩm hạnh được ca ngợi ,
Do bao người kéo dài ăn nói .
Họ không t́m ra chỗ so vào ,
Gốc nhỏ bồ đề tâm,được sao .

354-.
Bồ đề tâm khiến người thành tựu ,
Đạo tŕnh siêu việt không hề trụ .
Cực luân hồi hay cực Niết bàn ,
Hăy trọng bồ đề tâm vô vàn .

355-.
Giảng bồ đề tâm pháp thực hành ,
Hầu thuần thục ngă với tâm thành .
Nếu có điều lành hoặc sơ thất ,
Con sám hối trước Phật Bồ tát .

356-.
Chút hiểu ích trong tiểu tập này ,
Với bồ đề tâm làm điểm khai .
Con cầu bồ đề tâm sanh phát ,
Khắp chúng sanh,mẹ hiền không khác .

Trở về đầu trang


Bồ Đề Tâm Ca
do Lạt ma Tenzin
Gyaltsen
viết ở
Varanasi , Ấn Độ.
Ngọc Đăng dịch .

CHÚ THÍCH

(1) Biện giải tam phân :
Phân tích biện giải ba lần một chủ thuyết hầu đảm bảo :
a- không mâu thuẫn qua nhận thức trực tiếp ;
b- không mâu thuẫn qua lư luận nghiên cứu ;
c- vững chắc trong nội lư .

(2) Bát thượng đẳng chánh của Như Lai :
Tám đặc điểm chính yếu của đức Phật ,
theo Ratnagotravibhàgamahayànottaratant (Cứu cánh Nhất Thừa Bảo Tánh Luận,
do Mặc Na Ma Đề(Ratnamati), nói về Như Lai Tạng (Tathagatagarbha) , mô tả là
a- Viên măn cứu cánh tự thể ;
b- Không được tạo ;
c- Tự khởi và vô cầu ;
d- Ngữ và niệm bất khả tư ngh́ ;
e- Viên măn cứu cánh tha hữu ;
f- Trí tuệ ;
e- Từ bi ;
g- Khả năng.

(3) Bát thượng đẳng tánh của Pháp:
Cũng theo Ratnagotravibhàgamahayànottaratant, tám đặc điểm đó là:
a- Chân tịch diệt và do đó ;
b- Bất khả nhận định ;
c- Bất nhị ;
d- Vô niệm lự ;
e- Chân đạo và do đó ;
f- Thanh tịnh ;
g- Tịnh quang ;
h- Kháng dược.

(4) Bát thành tựu và giải thoát của Tăng già :
Cũng theo Ratnagotravibhàgamahayànottaratant :
a- thành tựu tĩnh giác,
b- tri vật tướng;
c- tri chân tướng;
d- nội kiến;
e- giải thoát khỏi;
f- trược lậu;
g- kết sử do đắm nhiễm thiền;
h- một đạo thấp kém hơn.

5) Thần nhạc :
Nàng thơ Sarasvati (theo nguyên bản) , là nữ thần thi ca trụ nơi cổ họng của thi nhân .

(6) Mọi tri kiến đến từ thiền định :
Phạn ngữ là Sarvăkărajnătă là tri kiến siêu diệu , tối thượng về một trăm bảy mươi ba diện của Đạo ,
của một vị Phật toàn giác để ra trong kinh Nhứt Thiết Chủng Trí (Perfect Wisdom)

(7) Pháp vũ đến từ sắc tướng vân :
Ở đây muốn đến các ứng thân của đức Phật mà chúng sanh có thể cảm nhận được nếu họ may mắn hay tu tập .

(8) Đàn con của đấng Thắng vương :
Thắng vương (Victor) tức là đức Phật Thích Ca . Đàn con của ngài là chư Bồ tát.

(9) Cây thiêng părijătaka :
Tên một trong năm loại cây thần , cây ước .

(10) Hoa thuỷ tiên (Skt. Kumuda) :
Chỉ nở vào đêm dưới ánh sáng mặt trăng , ánh sáng mặt trời khiến nó héo tàn hay khép cánh .
Ngược lại với hoa sen trăm cánh nở dưới ánh sáng ban ngày , nhưng không quá nóng sẽ làm chóng tàn .
Ngụ ư chỉ ánh sáng bồ đề tâm tinh tế thiện xảo cho tất cả mọi loài hoa thiêng .

(11)Vô dư Niết bàn (non-abiding Nirvăna) :
Cơi dứt trượt phiền của một vị Phật Toàn giác , hoàn toàn không c̣n luân hồi . Tuy nhiên do ḷng từ bi , Ngài chọn một h́nh thái niết bàn hạn hẹp hơn , để có thể tiếp độ chúng sanh .

(12) Ketala :
Tên một loại đá khá quư được cho là có tánh tinh lọc , đă giữ cho nước hồ Baikal , ở Buriatia được luôn trong suốt .

(13) Thiện ư vô biên :
Muốn nói lên cảm thức trách nhiệm cá nhân muốn mọi chúng sanh độ thành Phật .

(14) Quả vị trân bảo :
Quả vị cao quư được tái sanh làm thân người hoặc thần .

(15) Thiện hành tối hảo :
Thiện hành cao nhất là giải thoát , đắc quả Phật .

(16) Xích đôi :
Xích luân hồi cặp đôi chính là nghiệp (karma) và trượt (klésa) .

(17)
Thánh vương  (cakravartin emperor) :
Là chuyển luân thánh vương trị v́ thế giới chuyển guồng mối đạo .

(18) Tứ ngăn chướng lực :

Đó chính là :
1) tiêu chuẩn luân lư cá nhân ;
2) tiếc nuối buông rơi không giữ tiêu chuẩn đó ;
3) quyết định giữ tiêu chuẩn đó trong tương lai ;
4) một hành động tôn giáo đặc biệt chống việc buông rơi đó .

(19) Đây là việc phân hạng Bồ Tát dựa vào mười đạo hành.

(20) Điều quả và điều nhân :
Đức Đạt Lai Lạt ma thứ 14 đương thời giải thích sản phẩm của niệm tưởng chính là bồ đề tâm ,
trong khi lục độ , mật tông và các trạng thái thiền khác nhau chính là kết quả của bồ đề tâm .

(21) Thanh lọc tịnh độ (purify their paradise) :
Ở đây chính là Phật địa, tịnh độ do chư Bồ tát  lập bản nguyện và tạo lập vun trồng, hầu tạo nơi chốn cho chúng sanh được văng sanh nơi đó,và thực hành , học đạo tinh tấn hầu giác ngộ . Đây là bản nguyện độ tha tích cực của chư đại Bồ tát .

(22) Mang theo các bảo trân :
Một chuyển luân thánh vương có bảy báu vật thường mang theo khi đi bất kỳ nơi đâu :
Luân bảo –
Tượng bảo –
Mă bảo –
Mani châu –
Ngọc nữ -
Chủ tạng thần –
Chủ binh thần .

(23) Khổ ba thời :
Khổ hiện tại , khổ sắp đến , khổ trong đời sống hư hoại .

(24) Thất chi thực hành :
Lễ bái .
Cúng dường .
Sám hối .
Thiện lạc .
Học pháp .
Tôn sư .
Tích tụ công đức .

(25) Quư xuất trần :
Tối thượng phẩm vị của chư Bồ tát ( xemc.t.19 ) .

(26) Các phẩm vị Bồ tát :
Bậc thượng đẳng với bồ đề tâm của vua sẽ đắc đạo trước và giúp cho các vị khác thành tựu . Bậc trung với bồ đề tâm của ngựi thuyền đ̣ sẽ giác ngộ cùng lúc với ngựi khác .
Bậc hạ đẳng với bồ đề tâm của ngựi chăn cừu sẽ đắc đạo sau cùng, sau khi mọi người đă đáo bỉ ngạn .

(27) Phật độc giác hai hạng : Gọi là :
1) Bộ hành (Skt.vargacàrin) cùng tu với bạn lữ , nhưng chỉ giác ngộ một ḿnh ;
2) Lân giác dụ (Skt.khadga) như kỳ lân một sừng , một ḿnh tự tu tự chứng không có bạn .

(28) Giác ngộ trang nghiêm kinh (Stk.Abhisamayălamkăra) :
Do Bồ tát Di lặc thuyết tôn giả A T́  Sa ghi soạn .

(29) Câu khác nghi trong bản nhật kư 1959 là :
“ Không tánh tự khởi mới tối thượng ” .

(30) Câu khác ghi trong bản nhật kư 1959 là :
“ Hạnh phúc ǵ hơn dứt tham muốn ” .

(31) Quán huyệt đạo , khí , tinh (channels, winds, drops) là “
Các thành phần cấu tạo thành bản thể vi tế mà hành giả quán tưởng và học cách điều phục trong khi thực hành thiền Mật tông .

(32) Quan điểm về các uẩn hư hoại là :
Cái nh́n sai lầm nhận thấy có một cái ngă thường trực và đơn độc kết tập , và thay đổi từng lúc này lúc khác .

(33) Các kinh Đại thừa tác giả đề cập ở đây là :
- Siksăsamuccaya ( Bồ tát Học xứ Yếu tập )  do Pháp Xứng ( Dharmakirti ) soạn .
- Bodhicaryăvatăra  ( Bồ Đề Hành kinh )  do Tịch Thiên ( Santideva ) .
- Mahayănasũtrălamkăra ( Đại thừa trang nghiêm kinh ) do Di Lặc Bồ tát (Maitreya) .
- Bodhicittavivarana ( Bồ đề tâm Khai thị )  được cho là do Tịch Thiên (Shantideva) .
- Abhisamayălamkăra ( Giác ngộ Trang nghiêm ) do Di Lặc Bồ tát ( Maitreya ) .
- Bobhisattvabhũmi (Bồ tát đạo tŕnh) do Vô Trước ( Asanga ) .

(34) Ngũ uẩn (Skt.skandhas ) :
năm món kết tập là : Sắc - thọ - tưởng – hành - thức thường che lấp chân tánh .

(35) Mănh sư gầm Tam Tạng điển kinh :
Bồ tát được ví như mănh sư . Tam Tạng kinh điển gồm Kinh , Luật , Luận .

(36) Năm triết lư các giáo phái ngoài đạo Phật gồm :

Sămkhya ,
Lokayătana ,
Vaisesika ,
Năya ,
Jaina .
Hoặc là :
Sămkhya ,
Yoga ,
Nyăya ,
Vaisesika ,
Mĩmămsă .
Thường được gọi là “ Lục sự ngoại đạo ” thời đức Phật ,
họ có nhăn quan cực đoan , hoặc xem đời sống là vĩnh cữu  , hoặc hoàn toàn hư ảo .

(37) Đạo vô học :
Đạo tŕnh cuối cùng trên hành tŕnh giác ngộ , không cần phải học nữa .

(38) Bồ tát Phổ Hiền (Samantabhadra) :
Ghi trong nguyên bản là vị Bồ tát hành thiện được nhắc đến trong tập cuối kinh
Hoa Nghiêm (Avatamsaka Sùtra ) .

(39) Nhị cầu :
Hai cú ­ cánh,theo chư Phật và chúng sanh (như trong thi đoạn 182) .

(40) Luyện theo kinh điển :
Đức Đạt Lai Lạt ma 14 đương thời thường dùng kệ tụng của ngài A T́  Sa ghi trong kinh luận Bồ tát Địa ( Bodhisattvabhũmi ) .

(41) Bước vào Phật đạo :
Theo nguyên ngữ là “ Bước vào đường giải thoát ” , tức là con đường tích tụ công đức, khởi đầu Phật đạo

(42) Vào Đại thừa môn :
Cùng ư nghĩa như trong chú thích (41) .

(43) Phạm Thiên, Đế Thích,với Vi Nưu ( Skt.Brahmă , Indra , Visnu ) :
Những vị đại phạm thiên và thần thánh của Ấn độ .

(44) Bản nguyên thuỷ ghi là :
“ Với nét từ bi ghi dấu h́nh con nai ” .
Câu này dựa vào một thi Ấn độ nổi tiếng ví mặt trăng như có h́nh bóng của một con nai .

(45) Học phép tuyệt thực :
Một phép thực hành Du Già, bỏ ăn uống chỉ sống bằng một lượng thuốc viên nhỏ thay thực phẩm.

(46)
Cả thần tiên :
Trong nguyên bản là các đại Phạm Thiên Indra (Đế Thích) và Brahmă (Phạm Thiên).

(47) Chim xuân :
Chim cúc cu (cuckoo) báo tin mùa xuân .
 


 
 

  Trở về đầu trang

   

Webmaster@maytrang.org